آن پوشش حرارتي كه در سطح بالا رشد كرده و سلامتي لايه اوزون را به خطر انداخته است و اين مورد باعث شده است كه اگر استراتوسفر نباشد ما نتوانيم بدون آن زنده بمانيم . بالاي استراتوسفر مقداري از آلودگي مضّر اشعه مادون بنفش را و همچنين تشعشعاتي از خورشيد (امواج بين 320 تا 240) را كه باعث مي شود لايه اوزون آسيب ببيند و همچنين جان گياهان به خطر بيفتد را جذب ميكند.اشعه مادون بنفش با تابيدن نور مولكولهاي اوزون را ميشكافد ولي اوزون مي تواند تغيير شكل بدهد و عكس العمل زير ازآن حاصل ميشود:
O + O2 è مادون قرمز + O3
O2 + O è O3
همچنين اوزون در اثر عكس العمل زير نابود ميشود :
O3 + O è O2 + O2
عكس العمل دوم با افزايش پيدا كردن ارتفاع آهسته انجام مي شود امّا عكس العمل سوم سريعتر انجام مي شود. دربين همكاري عكس العمل ها تمركز اوزون درحال تعا دل است. دربالاي اتمسفر اكسيژن اتميك هنگا مي كه اشعه مادون بنفش در سطح بالايي است، پيدا مي شود. در اثر حركت استراتوسفر هواي متراكم تري بدست مي آيد وجذب اشعه ي مادون بنفش افزايش مي يابد و سطح اوزون به حد اكثر و تخمينا" km20مي رسد.همراه با تئوري كمپمن يك مشكل نيز وجود داشت كه اين مشكل در سال 1960 تشخيص داده شد وحقيقت اين بود كه اوزون به وسيله عكس العمل 4 آهسته حركت مي كرد و ديده نمي شود. گرم شدن زمين ترميم حفره اوزون را به تعويق مي اندازد دانشمندان هشدار داده اند :پديده گرم شدن زمين مي تواند تلاشها براي ترميم حفره اوزون را كه قرار بود تا سال 2050 انجام گيرد،حدود30سال به تعويق اندازد .اين مو ضوع به رقم پيشرفتهايي است كه باي از رده خارج كردن مواد شيميايي مخرّب اوزون انجام شده است.
طبق گزارشي كاهش فراواني در مصرف گازهاي ساخته دست انسان بنام (كلروفلورو كربن) پديد آمده است .اينها گازهايي هستندكه لايه محافظ زمين را مي خورند .دانشمندان گفتند:اگر كشورها مصمم به دنبال نمودن اين روند باشند ،(حفره داخل لايه اوزون به آغاز به جمع شدن و كوچك شدن خواهد نمودتا اينكه ظرف 50 سال ترميم خواهد شد . ) اين جمع بندي و نتيجه گيري توسط (مجمع بررسي فرايند هاي استراتوسفر و نقش آن در آب و هوا SPARC به عمل آمد .اين مجمع از صد ها كارشناس اقليمي كه دسامبر سال 1999در آرژانتين گرد هم آمدندو در سايه توجهات سازمان هواشناسي جهاني تشكيل جلسه دادند،شكل گرفته است. اين دانشمندان هشدار دادند: حتّي اگر كاهش مصرف گازهايCFC برآورده شود،پديده گرم شدن زمين_كه نتيجه تولييد گازهاي گلخانه اي با وجود كربن به عنوان عنصر اصلي آن است و از سوختهاي سنگواره اي بدست مي آيد _ميتواند محلت ترميم حفره اوزون را چند دهه به تعويق اندازد.به عنوان يك تناقض ، گرم شدن زمين ،جو را در نزديكي سطح زمين حرارت ميدهد اما لايه پاييني (استراتوسفر) يعني جايي را كه اوزون قرار دارد همچنان سرد نگه ميدارد . اين دماهاي پايين به ويژه درزمستان مسبب جمع شدن ابرهاي استراتوسفر در نواحي قطبي ميشود . اين پديده آغازگر واكنشهاي نابود كننده اوزون توسط مولكولهاي كلري استكه توسط كلروفلورو كربن ها آزاد ميشوند. پيش بيني هاي داير بر اين كه حفره اوزون كه بالاي قطب جنوب قرار دارد، به زودي كوچك خواهد شد با آخرين اطلا عات مغايرت دارد كه نشان ميدهد كه اين حفره درحال گسترش است وبه طور بي سابقه اي در چند سال اخير بزرگ شده است.
تاريخچه سوراخ شدن لايه اوزون :
ابتدا: جريان تاسف بار سوراخ شدن لايه اوزون در لايه زير استرا توسفر در بالاي منطقه انتاركتيكا اولين بار در دهه هفتاد (1970 تا 1979)توسط يك گروه تحقيقاتي به نام BAS كشف شد .اين گروه در مورد اتمسفر بالاي منطقه انتاركتيكا از يك ايستگاه تحقيقاتي كه بسيار شبيه اين عكس ميباشد مشاهده مي گردند. *اطلاعات ايستگاه تحقيقاتي هالي * ايستگاه تحقيقاتي BAS فالكر اولين بار در حالي تحقيقات را انجام داد كه اندازه گيري اوليه در سال1985براي اولين بار سوراخ شدن لايه اوزون آنچنان نگران كننده بود كه دانشمندان تصور ميكردند كه دستگاهاي اندازه گيري خراب است .آنها دستگاه هاي ديگري جانشين آن دستگاه ها كردند تا آنكه نتايج بدست آمده اندازه گيري هاي اوليه را تاييد كرد .چندماه بعد كه سوراخ شدن لايه اوزون قابل مشاهده بود،(پس از مشاهده سوراخ شدن لايه اوزون تحقيقات قبلي تاييد شد)از طرف ديگر اطلاعات ماهواره TOMS سوراخ شدن لايه اوزون را نشان نمي داد ،بدين دليل كه نرم افزارهايي كه اطلاعاتي در مورد لايه اوزون ميداد به صورتي برنامه ريزي شده بود كه لا يه اوزون در منطقه كوچكي موردبررسي قرار مي گرفت .بررسي هاي بعدي ، اطلاعات بدست آمد هنگامي كه نتايج گروه BASمنتشر نشد،مورد تاييد قرار گرفت و بيانگر اين مطلب بود كه سوراخ شدن لايه اوزون به طور سريع ودر مقياس بزرگي بر بالاي منطقه انتاركتيكا انجام مي شود.
اوزون لايه اي را در استراتوسفر تشكيل ميدهد كه منطقه استوا باريكتر و در دو قطب پهن تر است .ميزان اوزون در بالاي سطح كره زمين به وسيله مقياسي به نام DU Dobson units اندازه گيري ميشود كه اين ميزان در منطقه استوايي در حدود 260DUاست و به ميزان بيشتري در جاهاي ديگر است . اين در حالي است تغييرات فصلي بسيار وسيعي اتفاق ميافتد واين در حالي شكل مي گيرد و اشعه ماوراي بنفش در لايه استراتوسفر نفوذ ميكند يا آن را مي شكافد.
شهابواره هایی که روی زمین فرود می آیند، شهابسنگ نامیده می شوند. حدود 300/3 شهابسنگ سالانه روی زمین فرود می آیند که اکثرشان بیش از یک کیلوگرم وزن دارند. بیشتر شهابسنگها به اقیانوس می افتند، اما هر سال حدود 6 شهابسنگ بعد از این که محل سقوطشان مشاهده شد از روی زمین جمع آوری می شوند. بعضی هایشان هم به طور تصادفی پیدا می شوند. سه نوع عمده شهابسنگها عبارتند از سنگی (که عمدتا از سنگ تشکیل شده است). فلزی(عمدتا از فلز تشکیل شده). و سنگی فلزی (که از سنگ و آهن تشکیل شده است).
آیا شهابسنگها حامل حیات اند؟
زمانی این نظریه رواج داشت که شهابسنگها حامل تخمهای زنده اند و بنابراین به انتشار زندگی در نقاط مختلف جهان کمک می کنند امروز دیگر کارشناسان این نظریه را قبول ندارند. با این حال بعضی دانشمندان برآنند که شهابسنگها ممکن است دارای نشانه غیر زنده ای از موجود های زنده ای باشند که زمانی در نقاط دور دست آن سوی زمین، زندگی می کرده اند.
در شهابسنگها ترکیبهای آلی با کربن دار اغلب به صورت مختلطهای بسیار سازمان یافته ای که به یاخته ها شباهت دارند، پیدا شده است هر چند بعضی دانشمندان معتقدند که این دلیل محکمی مبنی بر وجود حیات دیگری در جهان است، اما این مختلطها را می توان به وسیله فرضیه های دیگری نیز تبیین کرد. این مختلطها ممکن است در طی مدتی طولانی در فضا، که معلوم شده است عناصر ترکیب دهنده ای چون کربن، هیدروژن، ازت و اکسیژن را دارا بوده است تشکیل شده باشد. ممکن است ارگانیسمهای زمینی آنها را آلوده کرده باشند. ممکن است این آلوده کننده ها (مختلطهای یاخته گونه) ضمن عبور شهابسنگ از جو ما و یا قرار گرفتن شهابسنگ در زمین وارد آن شده باشند.
گودالهای شهابسنگی
زمین در زمان حیاتش توسط شهابسنگهای بی شماری بمباران شده است. تناوب بمبارانها حدود 5/3 میلیارد سال پیش به اوج خود رسید و گودالهایی در زمین بوجود آورد که اکنون در اثر فرسایش از بین رفته اند.
گودالهایی که بعدها تشکیل شده اند، باقی مانده و بیش از 150 گودال تا کنون شناسایی شده اند. تعدادی از این گودالها، صدها میلیون سال پیش و تعدادی دیگر در قرن بیستم تشکیل شده اند.
اگر جرم یک شهاب سنگ کمتر از 1000 کیلوگرم باشد، قبل از اینکه شهابسنگ به فاصله 20 کیلومتری سطح زمین برسد، سرعت ورود آن به جو زمین توسط مقاومت جو بسیار کاهش می یابد و بعد از این کاهش، شهابسنگ وارد میدان جاذبه می شود.
وقتی که نیروی جاذبه زمین با نیروی مقاومت جو در مقابل شهابسنگ برابر باشد، افزایش سرعت شهابسنگ متوقف می شود. این سرعت معروف به سرعت پایانی در حدود 1/0 کیلومتر (06/0 مایل) در ثانیه بدست می آید.
 
شهابسنگهای عظیم الجثه
اگر جرم اولیه شهابسنگ از 985 تن تجاوز کند، جو زمین توان کند کردن حرکت آن را نداشته، و شهابسنگ روی زمین سقوط کرده و نتایج مخربی به بار می آورد. خوشبختانه چنین حوادثی بسیار کم اتفاق می افتند، اما گودال های متعددی که روی زمین بطور پراکنده وجود دارند محل سقوط آنها را نشان می دهند.
بزرگترین شهابسنگی که تاکنون یافت شده، شهابسنگ هوبا نام داشته و حدود 59 تن وزن دارد. این شهابسنگ اکنون در محل سقوط خود در نامیبیا در جنوب غربی آفریقا قرار دارد.
سن شهابسنگها
در تعیین سن شهابسنگهای مختلف روشهایی نظیر روشهای محاسبه سن سنگهای زمینی منتخب به کار برده اند. بعضی نتیجه ها نشان می دهند چه مدتی از انجماد شهاب سنگها گذشته و در موارد دیگر سن استنتاجی سن نور گیری است:
یعنی طول مدتی که نمونه های آزمایشی در معرض تشعشع کیهانی قرار داشته اند تعیین می شود سن بعضی از شهابسنگها کم تر از 75،000،000 سال گزارش شده است سن بعضی دیگر ممکن است سر به میلیاردها سال بزند. بر طبق یک برآورد، شهابسنگ مونت ایلیف افریقای جنوبی ، تقریباً 7،000،000،000 سال بیشتر از زمین یا خورشید عمر دارد.
گودالهای شهابسنگی روی زمین
گودالهای شهابسنگی در تمام قاره های زمین یافت می شوند و تعدادی از این گودالها عبارتند از :
گودال    مکان    قطر
بارینگر    آریزونا     2/1 کیلومتر(0.7 مایل)
نیوکبک    کانادا    4/3 کیلومتر(1/2 مایل)
چیکسولوب    مکزیک    180 کیلومتر(112 مایل)
ولف گریک    استرالیا    0/88 کیلومتر(5/0 مایل)
ریس    آلمان     24 کیلومتر(15 مایل)
گاسر بلاف    استرالیا    22 کیلومتر(7/13 مایل)
لونار     هند    8/1 کیلومتر (1/1 مایل)
باتلاق شور پرتوریا    آفریقای جنوبی    1/1 کیلومتر(2/0 مایل)
عناصر تشکیل دهنده شهابسنگها
منطقه های اطراف حفره های شهابسنگی، منابع غنی مواد شهابسنگی اند. از نواحی اطراف حفره های بزرگ، خروارها شهابسنگ بدست آمده است. با وصل کردن همه انواع شهابسنگها به یکدیگر در می یابیم که ده عنصر زیر بیش از 99 درصد وزن ماده شهابسنگ را تشکیل می دهند.
کسوف ها 
کسوف زمانی رخ می دهد که ماه دید ما را نسبت به خورشید مسدود می کند این اتفاق زمانی پدید می آید که ماه دقیقاً بین زمین و خورشید قرار می گیرد . طولانی ترین کسوف ها زمانی روی می دهند که زمین در اوج ( دورترین فاصله از خورشید ، کوچکترکردن صفحه خورشیدی ) و ماه درحضیض ( نزدیکترین فاصله از زمین ، بزرگترین فاصله از زمین بزرگتر کردن قطرظاهری ماه ) قرار دارند
مراحل کسوف مطلق
دانه های بیلی دانه های بیلی از انفجارات دانهای شکل نور هستند که حدودا 15 ثانیه قبل وبعد از کسوف کامل ظهور می کنند. دانه های بیلی توسط تابش نور از میان دره های موجود در حاشیه ماه پدید می آیند نام این دانه ها از نام ستاره شناس انگلیسی فرانسیس بیلی (1844-1774) که یکی از موسسان جامعه سلطنتی ستاره شناس بود گرفته شد.
انگشتر الماس
انگشتر الماس انفجار بزرگی از نور است که چند ثانیه قبل از کلیت کسوف روی می دهد.
کلیت   
کلیت به زمان کوناهی گفته می شود که مسیر خورشید کاملا توسط ماه مسدود می گردد. کلیت بیش از هشت دقیقه بر روی هیچ نقطه ای از زمین طول نمی کشد
چیزهایی که در حین کلیت می بینیم:
بخشهایی از خورشید از قبیل هاله خورشیدی ( خارجی ترین لایه جو خورشید که ما معمولا آن را نمی بینیم ، در حین کسوف کامل قابل مشاهده می شوند.
در اکثر بخشهای هاله خورشیدی پرتوهای x انتشار می یابند که ما قادر به دیدن آنها نیستیم اما چیزی که دیدن آن برای ما ممکن است انتشار نور نور کره توسط الکترون های آزاد پلاسملی هاله است.
نور بسیار قوی نور کره ( صفحه مرئی خورشید ) معمولا بر هاله خورشیدی توفق یافته و در نتیجه هاله از دید ما ساتر می شود . مسیر نور کره در حین کسوف توسط ماه مسدود شده و ما قادر به دیدن نور ضعیف و پراکنده هاله ( این بخش از هاله ، هاله k نام دارد) می شویم. چند دقیقه بعد از کلیت ما به دیدن ستون های هاله ای ، دودهای قطبی و برجستگی ها توانا می گردیم.
انواع کسوف
کسوف نیمه کامل:
 کسوف نیمه کامل زمانی است که ماه تنها بخشی از صفحه خورشیدی را می پوشاند.
کسوف کامل:
کسوف کامل زمانی است که ماه تمام صفحه خورشیدی را می پوشاند.
کسوفهای کامل تنها از مسیر باریکی که ار میان سطح زمین می گذرد ( با چرخش زمین ) قابل مشاهده هستند . بخش نیمه کامل کسوف حدود یک ساعت طول می کشد . اما کلیت زمانی که صفحه خورشیدی کاملا مسدود می شود از هر نقطه ای بر روی زمین بیش از 8 دقیقه طول نمی کشد . در زمان کلیت آسمان به اندازه کافی برای دیدن ستاره ها تیره می شود.
کسوف حلقوی :
 در هنگام کسوف حلقوی خورشید به صورت یک حلقه به نظر می آید وقتی که ماه کاملا صفحه خورشیدی را مسدود نکرده این حلقه قابل مشاهده است کسوفهای حلقوی زمانی پدید می آیند که خورشید در نزدین(نزدیکترین فاصله تا زمین بزرگتر به نظر آمدن خورشیدی)و ماه در اوج (دورترین فاصله از زمین ، کوچکتر به نظر آمدن ماه) قرار دارند.
خسوف و كسوف
خسوف: خسوف يا ماه گرفتگي عبارت است از تاريك شدن قسمتي يا تمام قرص ماه به علت افتادن سايه كره زمين بروي ماه، اين پديده زماني رخ مي‌دهد كه ماه در حات بدر بوده و يا به عبارت ديگر ماه و خورشيد در حالت مقابله باشند البته اين شرط كافي نيست زيرا اگر سطح مدار ماه به دور زمين وسطح مدار زمين به دور خورشيد بر هم منطبق بودند لازم مي‌آمد كه در هر مقابله يكبار خسوف رخ دهد ولي اين دو سطح بر هم منطبق نيستند بلكه پنج درجه وهشت دقيقه نسبت به هم مايل هستند. به همين علت عرض ماه در يك دوره گردش انتقالي به دور زمين بين پنج درجه وهشت دقيقه شمالي و جنوبي تغيير نموده ولي در عقدتين يا نقاط اعتدالين صفر مي‌شود. بنابراين موقعي كه ماه و خورشيد در مقابله بوده و ضمناً ماه در حال عبور از يكي از نقاط اعتدالين يا عقوتين باشد خسوف يا گرفتگي ماه صورت مي‌پذيرد. از آنجا كه مقطع عرضي سايه زمين در مسافت ماه دوبار بزرگتر از قطر ماه است مدت يك خسوف كامل از دو ساعت تجاوز نمي‌نمايد. رؤيت خسوف در مكاني رويت پذير است كه ماه و مخروط سايه، بالاي افق مكان و آفتاب در پايين افق همان مكان قرار گرفته باشد. به همين جهت هميشه خوف در شب قابل رويت است و در روز خسوف واقع نمي‌شود
اگر در شكل O..... را مركز زمين فرض ‌كنيم سطح مدار ماه از مركز زمين عبور مي‌كند علاوه بر اين تغييرات مدار انتقالي ماه به دور زمين نسبت به سطح AA  حدود 5و8 دقيقه شمالي و جنوبي بوده و دايرة‌البروج را در دو نقطهk و ? قطع مي‌نمايد اين دو نقطه به نام عقدتين ماه موسوم است نقطه k را كه ماه از آن مي‌گذرد و وارد نيمكره شرقي مي‌شود. بنام عقده رأس مي‌خوانند و نقطه kرا كه ماه پس از عبور از آن وارد نيمكره غربي مي‌گردد عقده ذنب گويند چون اين دو نقطه با نقطه اعتدالين مدار گردش زمين به دور آفتاب شبيه هستند بنام نقاط اعتدالين ماه نيز خوانده مي‌شوند.
كسوف : يا گرفتگي خورشيد زماني اتفاق مي‌افتد كه ماه و خورشيد در حالت مقارنه بوده و يا به عبارت ديگر ماه بين زمين و خورشيد قرار گيرد. در چنين حالتي مخروط سايه بوسيله كره ماه تشكيل مي‌گردد. اگر راصدي روي كره زمين داخل اين مخروط سايه باشد به طور كلي خورشيد را نخواهد ديد و كسوف كلي است و اگر شخص راصد در منطقه مقابل به رأس مخروط سايه قرار گرفته باشد قسمتي از خورشيد را به صورت حلقه نوراني خواهيد ديد كه آن را كسوف حلقوي و در صورتي كه ناظر در منطقه نيم سايه قرار داشته باشد قسمتي از خورشيد را به صورت هلالي مشاهده خواهد كرد كه به آن كسوف جزئي گويند.
ارديبهشت نويسنده: همام حسينی فهرست چگونه ماه می گيرد گرفت کلی دوربين دوچشمی وارون رصد و عکسبرداری مشخصات گرفت ۱۵ ارديبهشت شامگاه سه شنبه ۱۵ ارديبهشت پيش از نيمه شب، ماه وارد سايه زمين می شود و ماه گرفتگی (خسوف) آغاز می شود. تمامی مراحل اين گرفت از ايران ديده خواهد شد و اين بهترين بخت ما برای ديدن يک خسوف تا چند سال آينده است. پس فرصت را از دست ندهيد. مشخصات گرفت چگونه ماه می گيرد؟ هنگام شب ما در سايه زمين قرار می گيريم. سايه زمين به شکل مخروط طويلی در فضا ادامه دارد. سايه زمين جلوی تابش نور خورشيد را به هر جسمی که در آن قرار بگيرد می گيرد. ماه هم دور زمين می چرخد و هر از چند گاهی وارد سايه آن می شود. در اين هنگام قرص نقره ای رنگ و درخشان ماه تاريک می شود (می دانيم که ماه نور خورشيد را مثل يک آينه بازتاب می کند، پس وقتی که در سايه زمين باشد و ديگر نوری از خورشيد دريافت نکند، تيره می شود). ماه همچنان دور زمين می گردد و پس از مدتی از سايه آن خارج می شود. به اين ترتيب گرفتگی پايان می يابد. حالا فرض کنيد در هنگام يکی از اين گرفتگی ها روی ماه ايد و ماه به سايه زمين وارد می شود. شما می بينيد که در آسمان ماه، زمين و خورشيد به هم نزديک می شوند و سرانجام قسمتی از قرص خورشيد پشت زمين پنهان می شود; شما گرفت جزيی خورشيد را می بينيد. اما هنوز ماه روشن است و گرفت جزيی خورشيد تاثير چندانی بر روشنايی محيط ندارد. در اين لحظه ساکنان زمين می بينند که اندکی از روشنايي ماه کاسته می شود، اما اين تغيير محسوس نيست. به چنين مرحله ای از خسوف، خسوف نيم سايه ای می گوييم. به ماه برگرديم، شما می بينيد که زمين به تدريج بخش های بزرگتری از قرص خورشيد را می پوشاند. وقتی که فقط قسمت کوچکی از خورشيد باقی مانده است، سطح ماه به سرعت تاريک می شود. ممکن است در مناطقی اطراف شما قرص خورشيد کاملا پشت زمين پنهان شده باشد و تنها دقايقی بعد شما هم وارد سايه زمين زمين می شويد. هم اکنون رصدگران زمينی به خوبی متوجه تاريک شدن ماه شده اند، مناطقی از سطح ماه را که به سايه زمين وارد شده اند، به رنگ قرمز قهوه ای تيره می بينند و می توانند پيشروی سايه را روی قرص ماه دنبال کنند. به چنين حالتی خسوف جزيی می گوييم. سرانجام تمام ماه در سايه زمين قرار می گيرد، از اين لحظه گرفت کامل ماه (خسوف کامل) آغاز می شود و تا تماس لبه ماه با لبه داخلی سايه زمين ادامه خواهد داشت. پس از آن تمام مراحل گرفت جزيی و نيم سايه ای دوباره اما برعکس روی خواهد داد. يعنی سايه زمين که از لبه شرقی ماه وارد شده بود، از لبه غربی خارج می شود و شما روی سطح ماه می بينيد که زمين از روی قرص خورشيد کنار می رود و دوباره محيط به سرعت روشن می شود. بايد توجه داشته باشيد که حقيقتا اين ماه است که وارد سايه زمين می شود نه اينکه زمين سايه اش را روی ماه می اندازد. گرفت ماه و طول مدت گرفت بيشتر به سرعت حرکت ماه دور زمين بستگی دارد (يعنی مدت زمانی که طول می کشد تا ماه وارد سايه زمين شود، عرض آن را طی کند و خارج شود). گرفت کلی وقتی که ماه در سايه زمين قرار می گيرد، کاملا تاريک نمی شود. رصدگران زمينی اغلب می توانند ماه را در حين خسوف کامل به رنگ سرخ تيره ای ببينند. اين
سراغ ستاره ها و سياره های پرنور برويد و ببينيد از پشت دوربين وارون هم قدر کدام ستاره ها ديده می شوند. بعد از چند بار آزمايش می توانيد پيدا کنيد که دوربين دوچشمی وارون شما چه مقدار از قدر واقعی ماه را کاسته است. پس به سادگی خواهيد توانست قدر ماه را هنگام خسوف کامل به دست آوريد. طی گرفت چندين بار قدر ماه را به همين روش اندازه بگيريد. با اين داده ها می توانيد نمودار تغييرات درخشندگی ماه را هنگام گرفت به دست آوريد. در گرفت کلی قبلی، ماه پيش از ميانه گرفت کامل در کمينه درخشندگی بود. رصد و عکسبرداری رد ماهمهم ترين برنامه رصدی هنگام گرفت ماه، پيدا کردن زمان های دقيق ورود و خروج دهانه های ماه به سايه زمين است.گاه زمان های پيش بينی شده برای ورود و خروج دهانه ها از سايه زمين با زمان های واقعی تفاوت دارد. اين بيشتر به دليل وجود ابرهای قطبی و شکل پخ زمين است (در اثر گردش وضعی زمين، استوا شکلی برآمده گرفته و قطب ها فوررفته اند).ساعت خود را با ساعت راديو يا تلويزيون تنظيم کنيد. شما بايد زمانی را که مرکز دهانه ماه به تمام سايه زمين وارد يا از آن خارج می شود، با دقت ۵ ثانيه ثبت کنيد. تشخيص مرز تمام سايه چندان هم مشکل نيست، درست منطقه ايست که تفاوت درخشندگی سطح ماه در اطرافش حداکثر است. حتما ثبت ها و گزارش های خود را برای ما بفرستيد. عکاسی از خسوف هم کار جالبی است. مخصوصا که ماه گرفته در صورت فلکی ميزان نزديک راه شيری تابستان است. هنگام گرفت کامل روشنايی ماه به شدت کاهش می يابد، طوری که نوار شبح گون راه کاهکشان که در زمينه روشن آسمان (به دليل درخشش ماه) محو شده بود، نمايان می شود. برخی از پرتراکم ترين مناطق راه شيری که در آسمان نيمکره شمالی ديده می شود، آن شب در کنار ماه جای هستند. فرصت ايده آلی است تا با نوردهی های طولانی مدت و ميدان ديد باز (با استفاده از لنزهايی با فاصله کانونی کم) ماه سرخ رنگ را همراه زيبايی های راه شيری به تصوير بکشيد. نوردهی هايی بين چند ثانيه (برای تهيه عکس های نقطه ای) تا چند دقيقه که با دوربينی که بر موتور ردياب سوار است، برای اين منظور مناسب است. برای عکاسی از نماهای نزديک ماه به لنز تله يا تلسکوپ احتياج داريد. بهتر است برای عکاسی پشت تلسکوپ از دوربين های ديجيتال استفاده کنيد، می توانيد با سرعت های متفاوت از ماه عکس بگيريد و بهترين تصوير را انتخاب کنيد. اما هنگام گرفت کامل بايد زمان های نوردهی را افزايش دهيد و بسياری از دوربين های ديجيتال توانايی نوردهی بيش از نيم يا يک ثانيه را ندارند. روش های گوناگون ديگری هم برای عکاسی از خسوف وجود دارند، مثل ثبت چند مرحله از گرفتگی روی يک عکس يا نوردهی طولانی مدت از رد ماه هنگام گرفت. مقاله های زيادی را در شماره های گذشته نجوم در اين باره پيدا می کنيد. ما بی صبرانه منتظر دريافت تصاوير شما از اين خسوف هستيم. گرفت ۱۵ ارديبهشت مراحل گرفتماه از حدود ساعت ۲۲:۲۰ وارد نيم سايه زمين می شود. اما از اين زمان تا حدود ۴۵ دقيقه بعد تغييرات روشنايی ماه چشم گير نيست. برای دنبال کردن مسير نيمسايه روی ماه به تلسکوپ احتياج داريد. از ساعت ۲۳:۱۸ که لبه شرقی ماه وارد تمام سايه زمين می شود، ماه با نور غير معمولی می درخشد و به تدريج تيره می شود تا در حدود ساعت ۰۰:۲۲ بامداد چهارشبنه گرفت کلی آغاز شود. گرفت کلی يک ساعت و ۱۶ دقيقه طول می کشد. در اين گرفت ماه به لبه جنوبی تمام سايه زمين نزديک تر است، بنابراين نيمه جنوبی ماه گرفته را روشن تر می بينيد. از ديد ساکنان ايران در زمان اوج گرفت ماه تقريبا روی نصف النهار آسمان قرار گرفته است و از افق بيشترين ارتفاع را دارد ( ۳۶ درجه از افق جنوبی ). ماه ساعت ۰۲:۴۲ تمام سايه را ترک می کند و گرفت با خروج ماه از نيمسايه در ساعت ۰۳:۳۹ به اتمام می رسد. گرفت بعدی که در ايران ديده می شود، خسوف ديگری است که مراحل آغازين آن در بامداد ۸ آبان امسال ( ۱۳۸۳ ) قابل رؤيت است. دو اختفا هنگام گرفتماه در مسير حرکتش در آسمان هر از گاهی ستاره ای را پشت خود پنهان می کند، به چنين پديده ای اختفا می گوييم. کم پيش می آيد که هنگام گرفت هم ستاره ای پرنور در پس ماه مخفی شود، اما طی گرفت کامل ۱۵ ارديبهشت، اختفای ستاره قدر ۸/۶ ۷۲۴۲۳ HIP با ماه رخ می دهد. اختفای ستاره HIP ۷۲۴۲۳ با ماه گرفته - قدر ستاره: ۸/۶ اختفا از ساعت ۱۲:۳۲ آغاز می شود و ستاره در ساعت ۰۱:۴۸ از پشت ماه ظاهر می گردد. چون نور ماه گرفته بارها کم تر از نور ماه بدر است به سادگی می توانيد به تماشا و زمان گيری آغاز و پايان اين اختفا بنشينيد، يا با نوردهی هايی بيش از ۴ ثانيه از پشت تلسکوپ اين پديده جالب را به تصوير بکشيد. ورود و خروج ستاره از لبه های ماه تاريک منظره ای ديدنی است. هنگام پايان اين اختفا، خسوف کامل پايان يافته است، اما تمام سايه زمين راه درازی تا لبه شرقی قرص ماه (جايی که ستاره از آن قسمت از پشت ماه خارج می شود) دارد.محل ورود و خروج ستاره از پشت ماه و زمان های آغاز و پايان اختفا برای نقاط مختلف ايران کمی متفاوت است. درست پيش از پايان گرفت جزئی ستاره قدر ۵/۶ ديگره ( HIP ۷۲۶۷۷ ) از درست لبه غربی ماه به پشت آن می رود. آن زمان بيشتر ماه در نيمسايه زمين قرارگرفته است و تشخيص اين ستاره در لبه درخشان ماه کار دشواری است. اختفا ساعت ۲:۳۰ آغاز می شود . و ۳:۴۵ ، پس از پايان ماه گرفتگی ادامه خواهد داشت. رصد خروج ستاره قدر ششم از پشت ماه کامل، تقريبا غير ممکن است. يک طرح جالب آماتوری برای اين دو اختفا بررسی اين موضوع است که رصد لحظه آغاز اختفای ستاره دوم چه قدر مشکل تر است و اين زمان با چه تقريبی به دست می آيد. اين موضوع با روشنايی نيمسايه زمين مرتبط است نور از زمين به ماه می رسد، درست مثل نور شفق يا فلق که وقتی خورشيد در آسمان نيست، محيط را۷۲۴۲۳ HIP با ماه رخ می دهد. اختفای ستاره HIP ۷۲۴۲۳ با ماه گرفته - قدر ستاره: ۸/۶ اختفا از ساعت ۱۲:۳۲ آغاز می شود و ستاره در ساعت ۰۱:۴۸ از پشت ماه ظاهر می گردد. چون نور ماه گرفته بارها کم تر از نور ماه بدر است به سادگی می توانيد به تماشا و زمان گيری آغاز و پايان اين اختفا بنشينيد، يا با نوردهی هايی بيش از ۴ ثانيه از پشت تلسکوپ اين پديده جالب را به تصوير بکشيد. ورود و خروج ستاره از لبه های ماه تاريک منظره ای ديدنی است. هنگام پايان اين اختفا، خسوف کامل پايان يافته است، اما تمام سايه زمين راه درازی تا لبه شرقی قرص ماه (جايی که ستاره از آن قسمت از پشت ماه خارج می شود) دارد.محل ورود و خروج ستاره از پشت ماه و زمان های آغاز و پايان اختفا برای نقاط مختلف ايران کمی متفاوت است. درست پيش از پايان گرفت جزئی ستاره قدر ۵/۶ ديگره ( HIP ۷۲۶۷۷ ) از درست لبه غربی ماه به پشت آن می رود. آن زمان بيشتر ماه در نيمسايه زمين قرارگرفته است و تشخيص اين ستاره در لبه درخشان ماه کار دشواری است. اختفا ساعت ۲:۳۰ آغاز می شود . و ۳:۴۵ ، پس از پايان ماه گرفتگی ادامه خواهد داشت. رصد خروج ستاره قدر ششم از پشت ماه کامل، تقريبا غير ممکن است. يک طرح جالب آماتوری برای اين دو اختفا بررسی اين موضوع است که رصد لحظه آغاز اختفای ستاره دوم چه قدر مشکل تر است و اين زمان با چه تقريبی به دست می آيد. اين موضوع با روشنايی نيمسايه زمين مرتبط است .